گردشگری سلامت

  1. خانه گردشگری ویرا
  2. بلاگ
  3. گردشگری سلامت
تعریف، انواع و عوامل شکل‌­گیری گردشگری سلامت  امروزه گردشگری سلامت، یکی از سریع‌ترین اَشکالِ در حال رشدِ گردشگری است، علی­‌رغم این­ که هنوز بازاری ویژه (Niche) در صنعت گردشگری محسوب می‌ شود. گردشگری سلامت، فعالیتی است که به‌عنوان یک انگیزه و محرک اولیه، هم از طریق فعالیت‌های پزشکی و  هم سلامتی‌محور مانند استفاده از آب­‌های گرم، لجن درمانی و…، به سلامت جسمی و روانی انسان کمک می­‌کند و ظرفیت افراد را برای عملکرد بهتر و رفع نیازهایشان در محیط و جامعه­ افزایش ‌می­‌دهد. گردشگری سلامت، در عین این­‌که با هدف بهبودِ سلامت و رفاهِ گردشگران انجام می­‌شود، برای جامعه­‌ی مقصد…

گردشگری سلامت

تعریف، انواع و عوامل شکل‌­گیری گردشگری سلامت

 امروزه گردشگری سلامت، یکی از سریع‌ترین اَشکالِ در حال رشدِ گردشگری است، علی­‌رغم این­ که هنوز بازاری ویژه (Niche) در صنعت گردشگری محسوب می‌ شود.

گردشگری سلامت، فعالیتی است که به‌عنوان یک انگیزه و محرک اولیه، هم از طریق فعالیت‌های پزشکی و  هم سلامتی‌محور مانند استفاده از آب­‌های گرم، لجن درمانی و…، به سلامت جسمی و روانی انسان کمک می­‌کند و ظرفیت افراد را برای عملکرد بهتر و رفع نیازهایشان در محیط و جامعه­ افزایش ‌می­‌دهد.

مقاله گردشگری سلامت

گردشگری سلامت، در عین این­‌که با هدف بهبودِ سلامت و رفاهِ گردشگران انجام می­‌شود، برای جامعه­‌ی مقصد هم درآمد افزوده ایجاد می‌­کند و می‌تواند به مقابله با فصلی ‌بودنِ صنعت گردشگری کمک کند؛ چون لزوماً از الگوی فصلی بودن در مقایسه با بخش‌های دیگر در گردشگری پیروی نمی‌کند و می‌­تواند با استراتژی­‌های ۳۶۵ روزه­‌ی مقصد ادغام شود. گردشگری سلامت، هم ­چنین می‌تواند به تمرکززداییِ صنعت گردشگری کمک کند؛ چرا که بسیاری از امکانات بهداشتی و درمانی می‌توانند در حومه‌­ی شهرها و مناطق روستایی واقع شوند.

امروزه، داشتن رویکردی پایدار، از نظر توسعه، برنامه‌ریزی و مدیریتِ تأثیر، مسئولیت­‌پذیری و رعایت قوانین و اصول اخلاقی در گردشگری سلامت، به معیاری کلیدی تبدیل شده است.

مقاله گردشگری سلامت

گردشگری سلامت اصطلاحی فراگیر برای زیرگروه‌های «گردشگری تندرستی» (Wellness Tourism) و «گردشگری پزشکی» (Medical Tourism) به حساب می­‌آید.

گردشگری تندرستی نوعی فعالیت گردشگری است که هدف آن بهبود و تعادل در تمامی حوزه‌های اصلی زندگی انسان از جمله حوزه‌های فیزیکی، ذهنی، عاطفی، شغلی، فکری و معنوی است. انگیزه­‌ی اصلی افراد در گردشگری تندرستی، شرکت در فعالیت‌های پیشگیرانه و ارتقاءدهنده­‌ی سبک زندگی مانند تناسب اندام، تغذیه‌ی سالم، آرامش، تسکین و درمان است.

گردشگری پزشکی هم، نوعی فعالیت گردشگری است که از منابع پزشکی و خدمات درمانی استفاده می‌کند و شامل تشخیص، درمان، بهبود، پیشگیری و توان‌بخشی می‌شود.

مقاله گردشگری سلامت

امروزه زمان و هزینه‌های فراوانی که به فعالیت­‌های تفریحی و سلامت اختصاص داده می­‌شوند، سبکِ زندگی سالم را ارتقاء می‌دهند. در این بین، هزینه‌­ی       مراقبت­‌های بلندمدت در طی چند دهه‌­ی گذشته، در بعضی از اقتصادهای پیشرفته با جمعیت پابه‌سن‌گذاشته­‌ای که به مراقبت‌­های بهداشتی و اجتماعی بیشتری احتیاج دارند، افزایش یافته است. شهرسازی و شهرنشینی، چالشی بزرگ برای بهداشت عمومی به حساب می­‌آید. طبق آماری که ایالات متحده اعلام کرده، بیش از نیمی از جمعیت جهان در شهرها زندگی می‌­کنند و برآورد شده که تا سال ۲۰۵۰ میلادی این میزان به دو سوم خواهد رسید. وضعیت بهداشتی و بیماری‌های مزمنِ مرتبط با زندگی شهری، به رشد تقاضا برای سفرهای سالم ­تر و زندگی‌های طبیعی‌تر و نیز گریزگرایی شهری منجر شده است.

در این بین، بعضی از دستورالعمل­‌های قانونی مانند دستورالعمل اتحادیه‌­ی اروپا (۲۰۱۱ میلادی) درباره‌­ی حقوق بیماران در جابه‌جایی­‌های برون­‌مرزی به‌منظور دریافت مراقبت­‌های سلامت به پیشبرد این حوزه کمک کرده و در عین حال، پیشرفت‌ها و اختراعات تکنولوژیکی نیز سفر با اهداف سلامتی را تحت ‌تأثیر قرار داده است و به ارائه‌­دهندگان مراقبت‌های سلامت برای عملکرد بهتر کمک می­‌کند.

مقاله گردشگری سلامت

عرضه و تقاضا در گردشگری سلامت

تجزیه و تحلیل عرضه و تقاضا در بازار گردشگری سلامت، مسائل جدیدی را به‌­وجود می‌آورد که درخور توجه‌اند. به عنوان مثال؛ برای تجزیه و تحلیل درست و واقعی، نیاز به اطلاعات قابل ‌اعتماد است و یکی از مشکلات این حوزه فقدان این نوع اطلاعات است که در روند فعالیت گردشگری سلامت می­‌تواند نقش به سزایی داشته باشد. در این بین، NTOها (National Tourism Organization) و DMOها (Destination Marketing Organization) از گردآوری اطلاعات درست و ساختارمند، در سطحی وسیع بهره می‌برند که این امر منجر به مقایسه‌پذیری، ارزیابی دقیق‌تر و مدیریت بهتر خواهد شد.

مقاله گردشگری سلامت

عرضه در گردشگری سلامت

عرضه­‌ی محصولات (product) در گردشگری سلامت همواره بسیار گسترده بوده است؛ از جمله هتل‌ها و کشتی­‌های کروز، مخصوص متقاضیان گردشگری سلامت با امکانات SPA (چشمه­های آب معدنی)، حمام‌های حرارتی، بیمارستان‌ها و کلینیک‌های تخصصی شامل IVF (In Vitro Fertilization)، جراحی دندان یا جراحی پلاستیک. محصولات جدید به‌­صورت مداوم در حال ظهورند که اطلاعات گردآوری‌شده توسط NTOها و DMOها و طراحی استراتژی‌های بازاریابی دیجیتال می‌تواند به جذب بخش‌های جدید این بازار کمک کند. در عین حال، به‌عنوان بخشی از استراتژی گردشگری سلامت، مقصدها برای عرضه­‌ی خدمات بهتر باید به مسائل زیر توجه کنند:

  • فرایند دریافت ویزا، ایمنی، امنیت و محدودیت‌های افراد معلول
  • تنوع بازارها و منابع
  • جذب سرمایه‌گذاری
  • ایجاد چهارچوبی نظارتی، از جمله قانون‌گذاری، خط مشی‌ها و استانداردها
  • کیفیت خدمات و زیرساخت‌ها
  • آموزش و توسعه­‌ی مهارت‌ها
  • امکانات مورد نیاز در گردشگری سلامت
  • توسعه‌­ی محصول

دست‌اندرکاران عرضه در گردشگری سلامت که در این زنجیره نقش کلیدی دارند؛ شامل تسهیل­‌کنندگان، خدمات‌دهندگان، کارگزاران، شرکت‌های بیمه و… می‌شوند. در این‌­میان، مدیریت مقاصد گردشگری باید تأثیر گردشگری سلامت بر کیفیت زندگی ساکنان مقصد را هم در نظر بگیرند، چرا که رفاه ساکنان محلی به‌­همان اندازه مهم است که بهبود سلامت گردشگران.

مقاله گردشگری سلامت

تقاضا در گردشگری سلامت

کشورهای غربی و نیز کشورهای خاور دور با افزایش سن جمعیت­ روبه‌رو هستند، در عین حال، آمار جهانی نشان می‌دهد که نیمی از جمعیت جهان، زیر ۳۰ سال سن دارند و جوانان، تقاضای بالقو‌‌ه‌­ای برای گردشگری سلامت در آینده‌ای نزدیک محسوب می‌­شوند.

منابع طبیعی و منابع فرهنگی، نقشی مهم در تعریف تقاضا و انگیزه‌ در این نوع از گردشگری را دارند، به دلیل این‌­که در کنار انجام کارهای سلامتی خود در صورت امکان به تفریح نیز می­‌پردازند و البته که منابع طبیعی بسیار مهم‌­تر خواهند بود.

مسافران گردشگری تندرستی علاوه بر این‌­که به دنبال خدمات سالم‌اند، درمان‌هایی که به سبک زندگی خودشان نزدیک­‌تر باشد را ترجیح می­‌دهند، به دلیل این‌­که برای انسان­‌ها خارج شدن از چارچوب زندگی روزانه کار سختی خواهد بود.

مقاله گردشگری سلامت

عوامل کلیدی در ترغیب و تقاضای افراد برای انتخاب گردشگری پزشکی از این قرار است: فقدان بیمه و خدمات در کشور مبدأ‏، عدم دسترسی به بعضی امکانات در کشور مبدأ، هزینه‌های پایین‌تر در کشور مقصد، دریافت خدمات با کیفیت بهتر در کشور مقصد و دوره‌­ی انتظار کوتاه‌تر برای درمان در کشور مقصد است.

در گذشته، روند حرکت گردشگران پزشکی از سمت کشورهای کم‌درآمد به سمت کشورهای پردرآمد با امکانات پزشکی بهتر و متخصصان آموزش‌دیده‌­تر و باصلاحیت­‌تر بوده است، اما این روند در حال حاضر بسیار تغییر کرده و مراکز پزشکی تخصصی در کشورهای در حال توسعه به‌عنوان قطب گردشگری پزشکی، متقاضیان جهانی را جذب می‌کنند، البته بسیاری از کشورها به‌عنوان واردکنندگان، صادرکنندگان و یا هر دوی این­‌ها، در گردشگری پزشکی مشارکت می‌کنند.

گردشگری-سلامت-عکس-7

اغلب کشورهای اصلی واردکننده (‏کشورهایی که گردشگران پزشکی از آن ­ها می‌آیند)‏ در آمریکای شمالی و اروپای غربی‌اند و کشورهای اصلی صادرکننده (‏آن­ هایی که به گردشگران پزشکی خدمات ارائه می‌دهند) ‏در تمام قاره‌ها از جمله آمریکای لاتین، اروپای شرقی، آفریقا و آسیا قرار دارند. شایان ذکر است در این میان، تمایل کشورها و یا بیمارستان‌ها، تخصصی­ شدن و معروف شدن در یک زمینه است.

 

ترجمه و برگرفته از مقاله‌ی Exploring Health Tourism نوشته‌ی Dr. Laszlo Puczko و Dr. Melanie Smith با همکاری Mr. Keith Pollard

 

مترجم: مینا شمسا

متولد سال ۱۳۶۵

لیسانس مترجمی زبان انگلیسی

فوق لیسانس مدیریت گردشگری

ویرایش علمی: ریحانه جمالی هنجنی

متولد ۱۳۶۲

لیسانس جغرافیای طبیعی

فوق لیسانس جغرافیا و برنامه­ریزی توریسم

مدرس گردشگری و هتلداری

طراح دوره­ی ملی راهنمای تخصصی گردشگری کودک

طراح طرح ملی همیار گردشگر

تسهیلگر

مؤلف کتاب «فنون کاربردی راهنمایی در موزه»

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

سه × 3 =

فهرست